İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) daha çok KOBİ niteliğindeki kuruluşları kapsayan “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2025” araştırmasının sonuçları açıklandı. Zayıflayan iç talep ve artan finansman maliyetlerinin gölgesinde geçen 2025’te, İkinci 500’ün üretimden satışları yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi. Bu oran 2020’den sonraki en düşük artış olurken; Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) ile arındırıldığında üretimden satışlardaki reel artış sadece binde 2 ile sınırlı kaldı. Böylece son 3 yıldır süren reel düşüş eğilimi, çok ılımlı da olsa yerini artışa bıraktı.
ZİRVENİN SAHİBİ TEKSAN JENERATÖR
İSO İkinci 500’de ilk sırayı 5 milyar 317 milyon liralık üretimden satışla Teksan Jeneratör aldı. Onu sırasıyla 5 milyar 308 milyon lirayla Norm Salihli Vida ve Cıvata ile 5 milyar 306 milyon lirayla Biska Tekstil izledi. Listeye bu yıl 69 yeni kuruluş girerken, 26 işletme ise İSO 500’den İkinci 500’e geriledi.
KÂRIN BÜYÜK KISMI FİNANSMANA GİTTİ
İkinci 500’ün ihracatı yıllık bazda yüzde 0,3 düşüşle 15,9 milyar dolara geriledi. Şirketlerin maliyet yönetimindeki göreli başarısı, kârlılığın ılımlı düzeyde korunmasını sağladı. Faaliyet kârı yüzde 35,4 artarak 160 milyar liraya çıkarken, faaliyet kârlılığı oranı yüzde 7,7’ye yükseldi. Ancak bu oran yüzde 10,9 olan son 10 yılın ortalamasının oldukça gerisinde kaldı.
Dönemin en çarpıcı verisi ise finansman yükündeki artış oldu. Şirketlerin finansman giderleri yüzde 45,2 artarak 138 milyar liraya ulaştı ve finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 86,7’ye fırladı. Aktif toplamı yüzde 29,9 büyürken, toplam borçlardaki artışın yüzde 50,2 olmasıyla kaynak yapısı yeniden hafif borç ağırlıklı hale geldi ve borçların payı yüzde 51,8’e yükseldi.
TEKNOLOJİDE REKOR, İSTİHDAMDA DÜŞÜŞ
Yaratılan katma değer açısından orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin toplam payı yüzde 32,1’e çıkarak rekor kırdı. Yüksek teknolojinin tek başına payı ise yüzde 4,9 ile 2015 sonrasındaki en yüksek düzeyine ulaştı.
AR-GE harcamaları yüzde 16 artışla 10 milyar liraya yükselse de bu harcamaların üretimden satışlara oranı geriledi. İstihdam ise yüzde 2,2 düşüşle 285 bin kişiye indi. Halka açık kuruluş sayısı 4 artışla 43’e ulaşarak rekor kırarken, yabancı sermayeli şirket sayısı 62’ye geriledi. Sektörel bazda ilk sırayı 107 firmayla gıda ürünleri sanayisi alırken, tekstil firmalarının sayısındaki 12 adetlik düşüş dikkat çekti. Odaya kayıtlı üye sayısında ise İstanbul Sanayi Odası 144 kuruluşla liderliğini sürdürdü.
